Przestępstwa i wykroczenia skarbowe

Przedmiot ochrony jest kolejnym elementem ustawowym znamion przestępstwa jest. Norma prawna mówi o dobrze, które chronimy natomiast sprawca adoptując to dobro ingeruje w nie z punktu widzenia sprawcy, jest to dobro określane jako przedmiot zamachu. W zależności jak będziemy na to patrzeć czy z punktu widzenia normy prawnej, czy z punktu zachowania sprawcy. I generalnie dobrem prawnym, które jest chronione za pomocą przepisów kodeksu karno-skarbowego oraz ustaw: celnych, dewizowych, akcyzowych, podatkowych i innych jest interes finansowy Skarbu Państwa. Jest to dobro ogólne, inaczej określane dobrem rodzajowym. Każdy warunek ustawowy znamion przestępstwa jest to strona przedmiotowa.

Na stronę przedmiotową składa się: czyn osoby, czyn może wyrażać się poprzez zachowanie, uzewnętrznione zachowanie człowieka. Zachowanie się człowieka może przybierać charakter działania bądź zaniechania, czyli może mieć charakter aktywności człowieka w określonym kierunku lub zanik tej aktywności w określonym kierunku. Ponadto na stronę przedmiotową może składać się również skutek, ale tylko wówczas, kiedy skutek jest wskazany w dyspozycji normy przepisu prawnego. Jeżeli skutek jest wskazany w dyspozycji normy to mamy do czynienia z przestępstwem materialnym. Dla zaistnienia tego przestępstwa i odpowiedzialności sprawcy za jego dokonanie konieczne jest zaistnienie skutku. Brak skutku przy przestępstwie materialnym będzie powodowało odpowiedzialność sprawcy za usiłowanie popełnienia przestępstwa. Między zachowaniem się sprawcy a skutkiem musi zachodzić związek przyczynowy, czyli musi zachodzić takie powiązanie zjawisk, w których jedno wynika z drugiego, ale bez zaistnienia pierwszego z nich (warunek) drugie by nie nastąpiło (skutek bądź następstwo). Druga grupa przestępstw to przestępstwa tzw. bezskuteczne jest określana przestępstwami formalnymi a sprawca podlega odpowiedzialności za przestępstwa tylko, dlatego że naruszył normę prawną nakazującą określone zachowanie się. Złamanie tejże normy powoduje odpowiedzialność sprawcy za dokonanie przestępstwa. Jeżeli w wyniku złamania normy prawnej zaistnieje określony skutek niewskazany w dyspozycji tej normy prawnej wówczas sprawca, może ponieść surowszą odpowiedzialność. Każde przestępstwo składa się z podmiotu, strony podmiotowej lub przedmiotu ochrony i strony przedmiotowej. Poza obrębem ustawowych znamion przestępstwa znajduje się zasada przewinienia, inaczej zasada winy. Przypisanie sprawcy winy inaczej mówiąc uznanie za winnego będzie możliwe jedynie wówczas, gdy jego czyn jest bezprawny tzn.:

1. Sprzeczny z normą prawną oraz naganny, czyli sprzeczny z przyjętym systemem wartości oraz naganny również z tego faktu, że jest wynikiem nieposłuszeństwa sprawcy wobec ustawodawcy.

2. Musi być czynem karalnym tzn., że czyn zabroniony, jest zagrożony pod groźbą kary.

3. Czyn musi być czynem karygodnym tzn., jego stopień społecznej szkodliwości musi być wyższy niż znikomy art.1.§2 kodeksu karno-skarbowego. Na stopień społecznej szkodliwości czynu nie wpływa zła opinia o sprawcy jak również jego poprzednia karalność. Stopień społecznej szkodliwości łączy się z czynem osoby a nie z osobą sprawcy. Aby przypisać winę muszą być spełnione kolejne przesłanki łącznie:

• Sprawca musi osiągnąć określony wiek. Przepis mówi o tym wyraźnie -17 lat - jest to przesłanka bezwzględna, od tego nie ma odstępstw.

• Sprawca musi być poczytalny ewentualnie może zachodzić poczytalność ograniczona art.11, art.15.

• Możliwość rozpoznania, że nie zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność art.10§3.

• Możliwość rozpoznania karalności czynu art.10§4.

Zatem, aby sprawcy postawić lub zarzucić winę taki czyn musi być bezprawny, karygodny, karalny - są to elementy konstruktywne. Ponadto dany sprawca musi osiągnąć określony wiek, musi być sprawcą poczytalnym (poczytalność może być ograniczona), sprawca nie może pozostawać w błędzie. Błąd, co do karalności i błąd, co do bezprawności - §3 i §4 art.40 dopiero wówczas możemy powiedzieć, że sprawca jest winny popełnienia czynu zabronionego.

Podziały przestępstw:

a)przestępstwa materialne,

b)przestępstwa formalne.

Przestępstwa:

a)przestępstwa powszechne,

b)przestępstwa indywidualne.

Przestępstwo powszechne może popełnić każdy. Dana osoba nie musi posiadać określonej cechy poza spełnieniem określonego wieku, poczytalności, nie pozostawania w błędzie. Ale jest pewna grupa przestępstw, która wymaga określonej cechy podmiotu.

Przestępstwo indywidualne łączy się z określoną cechą podmiotu, jeżeli podmiot posiada tę cechę będzie ponosił odpowiedzialność karną np. nie każdy jest płatnikiem, podatnikiem, inkasentem, jeżeli dana osoba jest inkasentem to może odpowiadać za pewną grupę przestępstw, natomiast za tę grupę przestępstw nie ponosi odpowiedzialności osoba, która nie jest inkasentem, płatnikiem, podatnikiem.

Ponadto przestępstwa dzielimy z uwagi na ciężar przestępstwa, na typ podstawowy przestępstwa i dwa typy modelowe: typ uprzywilejowany i typ kwalifikowany.

W typie podstawowym znajdują się elementarne podstawowe założenia, z którymi ustawa wiąże odpowiedzialność karną. Jeżeli mamy inne dodatkowe elementy poza tymi ustalonymi w typie podstawowym sprawca może ponosić odpowiedzialność za typ uprzywilejowany lub typ kwalifikowany w zależności od tego, jaki charakter mają te dodatkowe elementy i takim dodatkowym elementem jest duża wartość. Jeżeli ona występuje w przepisie to sprawca ponosi odpowiedzialność za typ kwalifikowany. Duża wartość równa się typ kwalifikowany. To się przekłada na sankcję karną. Mała wartość równa się typ uprzywilejowany i to się również przekłada na sankcję karną, w tym przypadku oczywiście niższą.