Warunkowe
umorzenie postępowania karnego. Przesłanki:
-
ta
instytucja ma zastosowanie wobec sprawców czynów zabronionych,
których społeczna szkodliwość czynów nie jest znaczna (pozyt.),
-
okoliczności
popełnienia czynów nie budzą wątpliwości (pozyt.),
-
sprawca
nie był skazany za przestępstwo umyślne (neg.)
-
właściwości
i warunki osobiste sprawcy, sposób życia sprawcy przed i po
popełnieniu czynu, wskazują że sprawca w przyszłości nie
naruszy porządku prawnego (pozytywna prognoza kryminologiczna)
(pozytywna).
Warunkowe
umorzenie postępowania karnego jest uregulowane w art. 41 kodeksu
karno-skarbowego, a także w art. 20 par.2 kodeksu karno-skarbowego w
związku z art. 66, 67 i 68 kodeksu karnego. Sąd może warunkowo
umorzyć postępowanie jeśli wina i społeczna szkodliwość czynu
nie są znaczne: okoliczności jego popełnienia nie budzą
wątpliwości; postawa sprawcy nie karanego za przestępstwa umyślne
jego właściwości i warunki oraz dotychczasowy sposób życia
uzasadniają, że pomimo umorzenia postępowania sprawca będzie
przestrzegał porządku prawnego a w szczególności nie dopuści się
popełnienia przestępstwa. Warunkowe umorzenie postępowania nie
stosuje się do sprawcy przestępstw zagrożonych karą
przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności. Ponadto zgodnie z art.
41 S 2 warunkowego umorzenia postępowania nie stosuje się do
sprawcy przestępstwa skarbowego popełnionego w okolicznościach
określonych w art. 37 S 1 pkt. 1, 3, 5, 7, a także sprawcy
przestępstwa skarbowego popełnionego w warunkach określonych w
art.38 S 2.Warunkowe umorzenie postępowania następuje na okres
próbny, który wynosi od 1 roku do 2 lat w tym okresie Sąd może
oddać sprawcę pod dozór kuratora, osoby godnej zaufania,
instytucji lub organizacji społecznej. Warunkowe umorzenie
postępowania może zostać podjęte: a)fakultatywnie - Sąd
podejmuje postępowanie jeśli sprawca dopuścił się innego
przestępstwa skarbowego lub w inny sposób naruszył porządek
prawny ( np. dopuścił się wykroczenia, uchylał się od dozoru lub
też nałożonych na niego obowiązków ). Sąd może podjąć
postępowanie zgodne z art. 42 S 2 jeśli sprawca w okresie próby
uchylał się od obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej.
Warunkowe umorzenie postępowania nie może zostać podjęte później
niż 6 m-cy od okresu próby. b)obligatoryjnie - Sąd podejmuje
postępowanie karne jeśli sprawca w okresie próby popełnił
przestępstwo umyślne za które został prawomocnie skazany.
Warunkowe
zawieszenie wykonania - Sąd może zawiesić wykonanie kary nie
przekraczającej 2 lat pozbawienia wolności, karę ograniczenia
wolności i karę grzywny. Następuje to wówczas jeśli jest to
wystarczające dla osiągnięcia celów kary a w szczególności
zapobieżeniu powrotowi do przestępstwa. Podejmując decyzję o
warunkowym zawieszeniu kary Sąd bierze pod uwagę:
-
warunki
i właściwości osobiste sprawcy,
-
dotychczasowy
sposób życia,
-
zachowanie
się po popełnieniu przestępstwa.
Zawieszenie
wykonania kary następuje na okres próbny i biegnie on od
uprawomocnienia się orzeczenia i wynosi o 2 do 5 lat. Jeśli Sąd
podejmuje decyzję o warunkowym zawieszeniu kary pozbawienia wolności
od 1 roku do 3 lat, jeśli ograniczenia wolności lub kary grzywny. W
okresie próby Sąd może nałożyć na skazanego szereg obowiązków.
Katalog jest zawarty w art. 72, par.1 KK. Poza poddaniem się
leczeniu gdzie jest potrzebna zgoda sprawcy, pozostałe orzeczenia
obowiązkowo zapadają po wysłuchaniu sprawcy. W okresie próby Sąd
może zmieniać obowiązki, znosić orzeczenia. Obligatoryjnie Sąd
zarządza wykonanie kary jeśli sprawca w okresie próby dopuścił
się podobnego umyślnego przestępstwa za które został prawomocnie
skazany ( orzeka wykonanie zawieszonej kary. Fakultatywnie Sąd może
zarządzić wykonanie kary jeśli sprawca dopuścił się innego
przestępstwa niż wspomniane wyżej ewentualnie w inny sposób
naruszył porządek prawny np. dopuścił się wykroczenia, uchylał
się od obowiązku nałożonego na niego, również i w tym przypadku
zarządza wykonanie kary, nie może natomiast później niż 6 m-cy
od upływu okresu próby. Wraz z upływem 6 m-cy od zakończenia
okresu próby przy założeniu że nie zajdą okoliczności
obligatoryjne i fakultatywne do zarządzenia wykonania kary to
wówczas następuje zatarcie skazania z mocy prawa.
Warunkowe
przedterminowe zwolnienie - jest to instytucja która dotyczy kary
pozbawienia wolności Sąd może warunkowo zwolnić skazanego z
reszty odbywania kary jeśli będzie istniała pozytywna prognoza
kryminologiczna tzn. będzie istniała uzasadnione przekonanie, że
sprawca po opuszczeniu zakładu karnego będzie przestrzegał
porządku prawnego i nie dopuści się ponownie przestępstwa. Sąd
może zwolnić skazanego z odbywania reszty kary po odbyciu przez
niego co najmniej jej połowy, jednak nie mniej niż 6 m-cy. Jeśli
sprawca dopuścił się recydywy skarbowej to zgodnie z art.42 KKS
Sąd może zwolnić sprawcę po odbyciu 2/3 kary. W przypadku
warunkowego przedterminowego zwolnienia istnieją przesłanki do jego
odwołania:
-
obligatoryjnie
Sąd odwołuje warunkowe zwolnienie jeśli sprawca w okresie próby
dopuścił się przestępstwa umyślnego za które to przestępstwo
orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności.
-
fakultatywnie
jeśli sprawca w okresie próby dopuści się innego przestępstwa
lub w inny sposób naruszy porządek prany to Sąd może odwołać
warunkowe zwolnienie. W razie odwołania warunkowego zwolnienia
kolejne warunkowe przedterminowe zwolnienie nie może być
zastosowane wcześniej niż przed upływem roku po osadzeniu sprawcy
w zakładzie karnym.
Jeśli
sprawca w okresie próby i 6 m-cy po jego upływie nie spowoduje
okoliczności, która dawałaby podstawę do odwołania warunków to
uważa się, że sprawca odbył karę z chwilą warunkowego
przedterminowego zwolnienia. Zgodnie z art. 20 S 2 KKS w zw. Z art.
83 kodeksu karnego Sąd może zwolnić sprawcę z odbywania kary
ograniczenia wolności jeśli:
-
odbył
przynajmniej połowę kary,
-
w
tym czasie przestrzegał porządku prawnego i wykonywał prace
nałożoną przez Sąd.